Theory U

Diepgaand Ontwikkelen

Om de uitdagingen van deze turbulente tijd te beantwoorden voldoen onze oude paradigma’s niet meer. Ons huidige bewustzijn is te beperkt om in die complexiteit en snelheid van veranderingen de juiste oplossingen te kunnen bedenken. Het is tijd om onze blik te verruimen, te leren ons ego-bewustzijn los te laten en ons eco-bewustzijn te ontwikkelen. Dit zal de kwaliteit van onze oplossingen verbeteren.

Theory U beschrijft een proces om vanuit eco-bewustzijn tot fundamentele vernieuwing te komen. De manier waarop Verwondering werkt, is geinspireerd op deze sociale technologie.

De letter U laat de weg zien waar langs die verandering vorm krijgt: eerst ‘de diepte in’ om vervolgens met behulp van de nieuw verkregen inzichten stapje voor stapje tot actie over te gaan.

Het gaat er in de kern om onbewuste en onzichtbare informatie bewust en zichtbaar te maken. Om vervolgens deze informatie te kunnen gebruiken in het proces van veranderen. Dit kan bereikt worden door een andere manier van kijken, communiceren en handelen. Otto Scharmer beschrijft dit in zijn boek Theory U als het waarnemen, voelen en handelen met een ‘open mind, open heart en open will’. Otto Scharmer is verbonden aan het Presencing Institute, een awareness-based action-research community, onderdeel van het MIT.

In het proces van Theory U doorloop je als individu, team of organisatie vijf verschillende fasen: seeing, sensing, presencing, crystallizing en prototyping.  Of je insteekt op persoonlijk of collectief niveau hangt af van het vraagstuk. Maar vanuit het collectieve niveau wordt ook altijd gekeken naar het persoonlijke aandeel in het vraagstuk, omdat er binnen Theory U gesteld wordt dat de kwaliteit van onze resultaten altijd samenhangt met de kwaliteit van het bewustzijn van de betrokkenen.

Theory en Verwonderingswerkvormen

Hieronder volgt een korte uiteenzetting van de verschillende fasen met voorbeelden van hoe de begeleiding van Verwondering er uit kan zien.

Seeing

De ‘seeing’ fase beschrijft het proces van het kijken met frisse, open blik aan het begin van een veranderproces, kijken vanuit verwondering dus. Verwondering helpt organisaties kijken naar wat er is, soms langer dan men prettig vind. We blijven vragen naar de vraag achter de vraag, zodat er een nieuwe manier van kijken ontstaat. We nodigen (vertegenwoordigers) van alle betrokkenen uit om het vraagstuk helder te krijgen Dit doen we bijvoorbeeld door het verzamelen van verhalen door betrokkenen.

Sensing

In de tweede fase, die van ‘sensing’ , gaat het om het contact maken met de diepere lagen onder het vraagstuk en de mensen die erbij betrokken zijn, om zo op een andere manier (vanuit een open hart) verbinding te maken met anderen. Door zo verbindend te luisteren naar alle verzamelde verhalen, worden rode lijnen zichtbaar, of dieperliggende thematieken. We gebruiken verschillende methodieken, die dit verbindend communiceren stimuleren, denk aan Deep Democracy, Motiverende gespreksvoering, Mindful communiceren.    

Presencing

De fase van ‘presencing’ is gericht op het contact maken met dat wat er is èn wat er mogelijk is in de toekomst. In deze fase is het van belang de neiging direct in de actie te schieten, uit te stellen. Mindfulness helpt om uit die actiemodus te blijven en in stilte contact te maken met je diepere weten. Ook Opstellingen en Lichaamsgerichte werkvormen faciliteren dit proces.

Crystallizing

In de fase van ‘crystallizing’ is het de kunst om die mogelijke toekomst verder te verbeelden. Het vormgeven aan de inzichten en ideeën die in de vorige fase zijn ontstaan, vormt hier de kern. Binnen Verwondering gebruiken we in deze fase graag creatieve werkvormen, zoals: visualisaties, moodboards, symbolen en metaforen, omdat deze de verbeeldingskracht en creativiteit op gang brengen, waardoor inzichten/ ideeen verder kunnen uitkristalliseren.

Bij de laatste fase, die van ‘prototyping, gaat het erom de ideeën om te zetten in voorzichtige, eerste acties. Als het om het ontwikkelen van concrete materie gaat maken we gebruik van de stappen uit Projectmatig Creeren. Als het gaat om het experimenteren met nieuw gedrag ondersteunt intervisie  de borging van het leerproces.

Toepassingen

  • Zelfsturende teams
  • Persoonlijk leiderschap
  • Leidinggeven aan verandering
  • Oplossen van complexe vraagstukken, waarbij veel verschillende belangen spelen

Resultaten

Na het doorlopen van een Theory U- traject:

  • heeft men zicht op de verschillende fase van het proces en haar functies
  • heeft men geleerd op een meer diepgaande manier complexe vraagstukken te benaderen
  • heeft men vaardigheden geoefend om diepgaander te luisteren vanuit verbinding met betrokkenen
  • heeft men tools aangereikt gekregen om een dieper bewustzijnsniveau aan te spreken
  • groeit het vertrouwen dat juist in het toelaten van niet-weten antwoorden omhoog komen

Praktische gegevens

Competenties:

  • veerkracht
  • creativiteit
  • authenticiteit